فرش ترکیه چیست و چه طرح‌هایی دارد؟

فرش ترک در دو نوع دستباف و ماشینی شناخته می‌شود. نوع دستباف آن قدمتی دیرینه و بافت خاص خود را دارد، اما آنچه امروز در بازار ایران پرطرفدار و پرمعامله است، فرش ماشینی ترک است. برندهای ترکی مانند ساری، اوسپارتا و مرینوس با کیفیت مناسب و قیمت رقابتی توانسته‌اند جایگاه خوبی بین ایرانیان پیدا کنند. جالب اینکه بسیاری از کارخانه‌های فرش ماشینی در کاشان نیز از همین طرح‌های ترکی برای تولید محصولات خود الهام گرفته‌اند. در این مقاله ابتدا اشاره‌ای کوتاه به فرش دستباف ترک خواهیم داشت، سپس درباره فرش ماشینی ترک، مشخصات فنی، محبوبیت آن در ایران و تأثیرش آن بر طرح‌های ایران هم می‌پردازیم.

آشنایی کوتاه با فرش دستباف ترک

فرش دستباف ترک (قالی آناتولی) با گره متقارن معروف به گره ترکی بافته می‌شود. طرح‌های هندسی، رنگ‌های گرم و استفاده از پشم و ابریشم از ویژگی‌های آن است. انواع معروف آن شامل کلیم، هالی و جیجیم می‌شود. با این حال، امروزه در بازار ایران، این نوع دستباف کمتر مورد معامله قرار می‌گیرد و توجه خریداران بیشتر به فرش ماشینی ترک معطوف شده است.

تأثیر طرح‌های ترکی بر تولیدات کارخانه‌های کاشان

بسیاری از کارخانه‌های فرش کاشان، از طرح‌های ترکی در تولیدات خود استفاده می‌کنند. دلیل این امر، استقبال گسترده مردم از این طرح‌ها می‌باشد. برخی از برندهای شناخته شده فرش کاشان، طرح‌های ترکی را با نام تجاری خود به بازار عرضه می‌کنند. در برخی موارد اگر فرش تقلبی باشد یا از جای نا معتبر تهیه کنید ممکن است خریدار فرشی با طرح ترکی تهیه کند، اما روی لیبل آن عبارت «تولید کاشان» درج شده باشد.

تفاوت طرح‌های ایران و ترکیه

تفاوت اصلی بین طرح فرش ترکی و ایرانی در هندسی بودن در برابر خمیده (منحنی) بودن خلاصه می‌شود: فرش‌های ترکی عمدتاً از نقوش شکسته، زاویه‌دار و المان‌های تکراری مثلث، لوزی و ستاره استفاده می‌کنند که حاصل گره متقارن (گره ترکی) است و در دسته فرش مدرن قرار می‌گیرند، در حالی که فرش ایرانی به لطف گره نامتقارن (گره فارسی) توانایی اجرای طرح‌های اسلیمی، ختایی، شاه‌عباسی و منحنی‌های نرم و روان را دارد؛ به همین دلیل فرش ایرانی اغلب دارای لچک‌ترنج، حاشیه‌های موج‌دار و تصاویر طبیعت (گل و بلبل، درخت زندگی) است، در حالی که فرش ترک به سمت طرح‌های انتزاعی، قبیله‌ای و نمادهای هندسی مانند “چشمه زندگی” و “چنگال عقاب” متمایل است.

مقایسه فرش ماشینی ترک و فرش ماشینی کاشان

برای مقایسه فرش ماشینی ترک با فرش تولید کاشان، ابتدا باید به این نکته توجه کرد که کیفیت فرش ماشینی به سه عامل اصلی بستگی دارد: شانه، تراکم و جنس نخ. صرفاً ترکی بودن یا ایرانی بودن یک فرش، تضمین کننده کیفیت آن نیست.

اما تفاوت اصلی در طرح و سلیقه خلاصه می‌شود. برخی خریداران به طرح‌های اصیل ایرانی علاقه دارند و برخی دیگر طرح‌های مدرن و ترکی را می‌پسندند.

فرش کاشان و به طور کلی فرش ایرانی، به طرح‌های اصیل و سنتی خود شناخته می‌شوند. با این حال، به دلیل تقاضای بازار و نیاز به تنوع، بسیاری از کارخانه‌های کاشان از جمله کارخانه فرش آرش نیز از طرح‌های ترکی که جلوه مدرن‌تری دارند، در تولیدات خود استفاده می‌کنند.

 توصیه ما برای خرید

توصیه ما به خریداران این است:

۱. اول به کیفیت توجه کنید (تراکم، شانه، جنس نخ و نوع الیاف). ملیت فرش در درجه دوم اهمیت قرار دارد.

۲. اگر طرح ترکی را می‌پسندید، بدانید که همین طرح‌ها در کارخانه‌های کاشان نیز تولید می‌شود.

۳. مزیت خرید فرش طرح ترکی از کاشان: وقتی فرشی با طرح ترکی در کارخانه کاشان تولید شود، خیال شما از نظر کیفیت راحت‌تر خواهد بود. دلیل آن ساده است: احتمال تقلب در فرش ایرانی تولید داخل بسیار پایین‌تر از نمونه‌های وارداتی است.

هشدار مهم درباره فرش ترک تقلبی

توجه داشته باشید که برخی سودجویان ممکن است مانند فرش چینی، فرش‌های ترکی بی‌کیفیت با شانه و تراکم پایین را با نام فرش کاشان به شما بفروشند. یعنی محصولی که اصالت ترکی دارد اما کیفیت بسیار پایینی است را با برند جعلی کاشان عرضه می‌کنند. بنابراین حتی هنگام خرید فرش طرح ترکی، بهتر است سراغ برندهای معروف و شناخته شده کاشان بروید تا از کیفیت و اصالت کالای خود مطمئن باشید.

نتیجه‌گیری

فرش ماشینی ترک به دلیل قیمت مناسب و طرح‌های مدرن، جایگاه خوبی در بازار ایران پیدا کرده است. با این حال، خریداران باید توجه داشته باشند که کیفیت فرش به شانه، تراکم و جنس نخ بستگی دارد، نه به کشور سازنده آن. اگر به طرح‌های ترکی علاقه دارید، می‌توانید همان طرح‌ها را از کارخانه‌های معتبر کاشان تهیه کنید. این کار علاوه بر اطمینان از کیفیت، شما را از خطر خرید فرش‌های تقلبی و بی‌کیفیت دور می‌کند. در نهایت، پیش از خرید حتماً مشخصات فنی فرش را بررسی کرده و از فروشگاه‌های معتبر خرید نمایید.

گالری محصولات

در ادامه، نمونه‌ای از فرش‌های طرح ترکی تولید شده در کارخانه فرش آرش مشاهده می‌کنید. این محصولات در انواع شانه و تراکم با الیاف درجه یک بافت شده‌اند.