روناسی چه رنگی است؟ عکس رنگ روناسی در انواع تناژ

رنگ روناسی دقیقاً چه رنگی است؟ عکس رنگ روناسی چطور است؟ چه فرقی با سایر رنگ‌های قرمز دارد؟ چگونه به وجود می‌آید و چرا فرش‌های روناسی بعد از صد سال هنوز زیبا هستند؟ در این مقاله، به تمام این سوالات پاسخ خواهیم داد.

رنگ روناسی چه رنگی است؟

رنگ روناسی یک قرمز گرم، عمیق و لاکی با طیفی از نارنجی مایل به قرمز تا قرمز شرابی تیره است که هیچ‌گاه یکدست و براق مصنوعی نیست. این رنگ در ابتدای رنگرزی، حالتی شفاف و روشن شبیه به پوست انار یا قرمز آجری دارد، اما پس از چند ماه تا چند سال قرار گرفتن در معرض نور غیرمستقیم و هوای معمولی، این رنگ به آرامی به سمت قرمز شرابی سوخته یا قرمز گیلاسی تیره تغییر می‌کند که در بازار فرش به «لاکی کهنه» یا «قرمز دِرَک» (شرابیِ کهنه) معروف است. بر خلاف رنگ‌های شیمیایی قرمز که تخت، یکنواخت و براق هستند، رنگ روناسی روی نخ پشم سایه‌روشن‌های طبیعی دارد (بعضی نقاط نخ تیره‌تر و بعضی روشن‌تر دیده می‌شود) و در زوایای مختلف نور، از قهوه‌ای مایل به قرمز تا نارنجی سوخته تغییر جلوه می‌دهد. جالب است بدانید که رنگ نهایی روناس کاملاً به سه عامل وابسته است: نوع دندانه (مثلاً با زاج سفید قرمز روشن می‌شود، با سولفات آهن قهوه‌ای متمایل به سیاه)، pH آب (آب قلیایی قرمز لاکی می‌دهد، آب اسیدی به قرمز نارنجی نزدیک می‌شود) و مدت زمان حرارت (رنگرزی طولانی‌تر، قرمز تیره‌تر و ماندگارتر تولید می‌کند). به همین دلیل شما هرگز دو فرش روناسی کاملاً هم‌رنگ پیدا نمی‌کنید، و این تنوع طبیعی و گرم، دقیقاً همان چیزی است که فرش روناسی را از هر رنگ قرمز دیگری متمایز می‌کند.

رنگ روناسی چگونه به وجود می‌آید؟

رنگ روناسی از ریشه گیاهی به نام «روناس» (با نام علمی Rubia tinctorum) استخراج می‌شود. ریشه این گیاه پس از دو تا سه سال رشد، حاوی ماده‌ای به نام «آلیزارین» است که وقتی با دندانه‌هایی مانند زاج سفید (آلومینیوم پتاسیم سولفات) ترکیب می‌شود، مولکول‌های رنگ را به نخ پشمی متصل می‌کند. فرآیند رنگرزی به این شکل است: ابتدا ریشه روناس خشک و پودر می‌شود، سپس در آب جوش به مدت چند ساعت خیسانده می‌شود تا ماده رنگی آزاد شود، بعد نخ‌های پشمی که قبلاً در محلول دندانه خیس خورده‌اند، به دیگ رنگ اضافه می‌شوند و با حرارت ملایم به مدت یک تا دو ساعت هم زده می‌شوند. نتیجه نهایی یک قرمز لاکی و گرم است که با تغییر دما، نوع دندانه و pH آب، می‌تواند از نارنجی مایل به قرمز تا قرمز شرابی تیره متغیر باشد. این فرآیند برخلاف رنگ‌های شیمیایی، نیاز به زمان و مهارت بالایی دارد و به همین دلیل فرش روناسی ارزش بیشتری پیدا می‌کند.

تفاوت رنگ روناسی با سایر رنگ‌های قرمز در فرش

بسیاری از مردم گمان می‌کنند هر رنگ قرمزی در فرش‌های لاکی یا فرش قرمز همان «روناسی» است، اما این اشتباه است. دو نوع رنگ قرمز طبیعی معروف دیگر در فرش ایران وجود دارد: اول «قرمز دانه» یا «کرم دانه» که از حشره‌ای به نام کوشینال به دست می‌آید و رنگی تند و نارنجی‌تر با جلای بیشتر دارد (معمولاً در فرش‌های کرمان و خوراک استفاده می‌شود). دوم «روناس» که رنگی لاکی، گرم و مایل به قهوه‌ای سوخته دارد و به مرور زمان در اثر نور خورشید به شرابی تغییر می‌کند. اما تفاوت اصلی با رنگ‌های شیمیایی قرمز این است که رنگ شیمیایی یکنواخت، براق مصنوعی و بدون عمق است، در حالی که روناسی طبیعی روی نخ، سایه‌روشن‌های ریز دارد (یعنی هر نخ در نقاط مختلف، تیره و روشن دیده می‌شود) چون گیاه روناس صد درصد یکدست روی الیاف نمی‌نشیند. فرشی که با رنگ شیمیایی قرمز شده، بعد از پنج تا ده سال کاملاً رنگ می‌بازد یا زرد می‌شود، در حالی که فرش روناسی بعد از صد سال همچنان زیبا و ماندگار است و فقط تغییر رنگ شرابی طبیعی می‌دهد که خودش نشانه اصالت به حساب می‌آید.

کاربرد رنگ روناسی

رنگ روناسی کاربردهای درمانی، آرایشی و صنعتی دارد. در کارخانه فرش آرش، از این رنگ اصیل و پرطرفدار برای تولید فرش‌های گبه، قشقایی و بلوچی استفاده می‌شود. ما این فرش‌ها را در انواع شانه و تراکم به صورت فرش ماشینی تولید می‌کنیم، برای دیدن طرح‌ها هم می‌توانید با توجه به سلیقه روی فرش گبه ماشینی، فرش قشقایی و یا فرش بلوچی کلیک کنید و یا با ما در ارتباط باشید تا عکس طرح‌ها را برای شما ارسال کنیم. برای مشاهده یکجای همه طرح‌ها هم لطفا روی فرش قرمز کلیک نمایید.

جمع‌بندی

روناسی از رنگ‌های پرکاربرد و پرطرفدار است و با توجه به نحوه آماده‌ساری تناژهای مختلفی مانند نارنجی تا قرمز تیره را شامل می‌شود. در این صفحه به صورت خلاصه اما مفید با ویژگی‌های این رنگ آشنا شدیم و عکس آن را هم مشاهده کردیم.